Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekonomi piyasalarında arka plan müdahalelerine yönelik eleştirilere maruz kaldı. Bu eleştirilerin ardından, önlenemez döviz kuru artışlarını dengelemek amacıyla 21 Aralık 2021'de Kur Korumalı Mevduat uygulaması başlatıldı.
Dolar sahiplerinin eli ayağı birbirine dolanacak
TCMB'nin ani kur artışlarını dengelemek için başlattığı Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulaması, tasfiye sürecine girdi. Yaz aylarında hızla azalan KKM'den çıkışlar, son haftalarda durdu. S&P'nin Türkiye raporunun ardından, KKM'de aylar sonra bir ilk yaşanması bekleniyor.
Ancak, uygulama sonucunda TCMB'nin üzerine 818 milyar TL'nin üzerinde zarar yazıldı ve Hazine'ye büyük bir yük getirdi. Bu nedenle, yaz aylarında uygulamanın tasfiyesine başlandı.
10 aylık bir süre içinde, Kur Korumalı Mevduat uygulamasındaki mevduat miktarı 140 milyar dolardan 72 milyar dolara kadar geriledi.
AYLAR SONRA KKM'DE ÖNEMLİ GELİŞMELER BEKLENİYOR
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), KKM yükünün yarısını hafifletmeyi başardı. Ancak, geçtiğimiz aylarda alınan çeşitli kısıtlama kararlarına rağmen, son haftalarda KKM'deki erime hızı neredeyse durma noktasına geldi.
Ekonomi politikalarında taviz verilmeyeceği ve parasal sıkılaşma politikasının devam edeceğine yönelik açıklamalar, dolar/TL paritesinde aşağı yönlü hareketlere neden oldu. Ancak, bir ayı aşkın süredir dolar kurunda artış yaşanmaması, KKM yatırımcılarını endişelendiriyor.
Son haftalarda, şirketler ve bireysel yatırımcılar, cazip TL mevduat faizlerini göz önünde bulundurarak hareket etmeye başladı. Ayrıca, S&P'nin Türkiye'nin kredi notunu artırmasıyla birlikte, yabancı sermayenin Türkiye'ye hızla giriş yapması bekleniyor.
Bu nedenle, son bir ay içinde döviz tevdiat hesaplarında yaklaşık 10 milyar doların üzerinde bir düşüş yaşandı ve bu paranın önemli bir kısmının Türk lirası mevduat hesaplarına aktarıldığı düşünülüyor.
Bu durum, ilerleyen haftalarda KKM'deki erime hızının artmasına neden olabilir. Gelecek hafta itibarıyla, KKM'den TL mevduat hesaplarına yönelik çıkışların artması bekleniyor.
KUR KORUMALI MEVDUAT UYGULAMASI İÇİN YENİ KISITLAMALAR GÜNDEMDE
Son iki ayda haftalık ortalama olarak yüzde 0.2'lik bir azalma yaşayan KKM'de, düşüş hızının tekrar artması bekleniyor. TCMB, tasfiyenin kontrollü bir şekilde ilerlemesi için net döviz pozisyonunu iyileştirmeye devam ediyor.
Son yedi gün içinde, 15 milyar dolarlık alım yaparak net döviz varlıklarını -45 milyar dolara düşüren TCMB, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in "KKM, 2024 sonunda sona erecek" açıklamasıyla paralel olarak, biriktirdiği rezervle KKM'den çıkışları finanse etmeye hazırlanıyor.
Mevcut koşullar altında, KKM'ye yönelik yeni kısıtlama adımlarının atılmasıyla yatırımcıların döviz tevdiat hesaplarına kaçışının önleneceği düşünülüyor.
Bununla birlikte, KKM'den çıkacak olan şirketler ve yatırımcıların, yıllık bileşik olarak yüzde 70'e yakın bir faiz oranı sunan TL mevduat hesaplarına geçeceği öngörülüyor.