Milliyet gazetesinden Mithat Yurdakul'un aktardığı habere göre, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 19 Ocak 2024 haftası itibarıyla bireysel kredi kartı hacmi 1 trilyon 172 milyar lira seviyesine yükseldi. Geçen yılın aynı döneminde bu tutar 459 milyar lira olarak kaydedilmişti. Bireysel kredi kartı hacmindeki yıllık artış oranı yüzde 155 olarak gerçekleşti.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın başına Mehmet Şimşek'in getirilmesiyle birlikte, enflasyonla mücadelede bireysel harcamaların ve kredi kartı kullanımının azaltılması hedefleniyor. Bu kapsamda, geçtiğimiz dönemde kredi kartlarına ilişkin bazı düzenlemeler hayata geçirildi.
Önceden bankalar tarafından periyodik olarak artırılan veya müşteri talebi üzerine kolayca yükseltilen kredi kartı limitlerindeki prosedürler zorlaştırıldı.
Önceki dönemde kredi kartından nakit avans çekimine getirilen ancak daha sonra geri alınan sınırlama tartışmalar yarattı. Şu anda ise birçok elektronik eşya, konaklama ve uçak bileti gibi bazı yurt dışı harcamalarda taksit sınırlaması bulunuyor.
Kredi kartı kullanımına getirilen düzenlemeler, bazı temel ekonomik belgelerde de yer aldı. 2024 Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda, kredi kartlarıyla yapılan mal ve hizmet alımları ile nakit çekimlerinde taksitlendirme sürelerinin inceleneceği ve gerektiğinde ek tedbirler alınacağı belirtildi. Ayrıca, 2024-2026 yıllarını kapsayan Orta Vadeli Program'da da kredi kartı kullanımlarının uluslararası standartlarda yeniden düzenleneceği vurgulandı.
Kredi kartlarıyla ilgili dikkat çeken son düzenleme, harcama alanları ile ilgili oldu. Bazı bankalar, kredi kartlarının temel ihtiyaçlar yerine farklı amaçlarla kullanılmasının önüne geçmek amacıyla yeni bir uygulama başlattı.
Bu ay içerisinde bazı bankalar, müşterilerine gönderdikleri kart ekstrelerinde, kredi kartıyla döviz/altın/kripto varlık alımları, vadesi gelmemiş kredilerin kapatılması, makul gerekçesi olmayan transferler, nakit çekme limitini aşma için işlemler ve sistem dışına para çıkarılmasına yönelik işlemler nedeniyle kartlarının kapatılabileceği uyarısında bulundu.
Son dönemde, Merkez Bankası'nın faiz artırımı kararlarıyla kredilerde yavaşlama yaşanırken, kredi kartlarının bu durumun istisnasını oluşturduğu gözlemlendi.
Söz konusu gelişmelerin sonrasında, kredi kartı kullanımıyla ilgili yeni düzenlemelerin gündeme gelebileceği söyleniyor. Bankacılık kaynakları, bu çerçevede kredi kartı faiz oranlarında düzenleme, taksit sınırlaması veya kişinin kredi kartıyla harcayabileceği tutarlara sınırlama getirilebileceğini ifade ediyor.
Kredi kartı kullanımının ikinci otomobil alımı gibi büyük harcamalara yönlendiği ve özellikle lüks ve yatırım niteliğindeki harcamalarda kredi kartı kullanımının azaltılması hedefleniyor.
Kaynaklara göre, kredi kartıyla yapılan bu tür harcamalarla, gıda gibi zorunlu harcamalar arasında bir ayrım yapılabilir. Merkez Bankası'nın 2023 yılı 2. Finansal İstikrar Raporu'na göre, ihtiyaç kredilerindeki faiz yükselişinin ardından kredi kartı kullanımında bir artış gözlemlendi.
Gelir artışlarının ardından yapılan limitlere ilişkin güncellemeler, kredi kartı kullanım kapasitelerini etkilemekte. Yüksek limite sahip kredi kartlarında limit kullanım oranında azalma görülürken, 25 bin TL ve altı limite sahip kredi kartlarında ise limit kullanım oranı yükseliyor.
